Þjóðmál

Á ensku er orðið „muckraker“ gjarnan notað um blaðamenn sem fletta ofan af spill­ingu í stjórnmálum og viðskiptalífi sem bitnar á almenningi. Orðið mun fyrst hafa verið notað í þessum skiln­­ingi af Theodore Roosevelt, 26. forseta Bandaríkjanna, í upp­hafi 20. aldar. Roosevelt vísaði þá til frægrar kristinnar táknsögu eftir John Bunyan frá ofanverðri 17. öld, För píla­gríms­ins, en í þeirri bók mun vera lýsing á manni sem var svo upp­tekinn af því að þrífa skítinn á gólf­inu að hann gat ekki lengur litið upp: allt hans líf (og yndi) var í skítnum. Roosevelt viður­kenndi fúslega að „sora­­blaða­­menn­irn­ir“, sem komu fram á sjón­ar­svið­ið í Bandaríkjunum undir lok 19. aldar, hefðu unnið margt þarfaverkið með því að af­hjúpa spillta stjórnmála­menn og stór­fyrirtæki sem misnotuðu aðstöðu sína. En þeim færi sumum eins og manninum í bók Bunyans: einblíndu svo á spill­inguna og sorann að þeir sæju ekkert annað, hættu að taka eftir öllu því góða og háleita sem einkennir mannfélagið samhliða því sem miður fer. Og þar með hefði gagnsemi þeirra fyrir þjóðfélagið dvínað og jafnvel orðið engin. Þannig er komið fyrir mörgum sem hæst láta um þessar mundir í bloggheimum og fjölmiðlunum, t.d. hinum vinsælu blogg­urum á Eyjunni.is, Agli Helgasyni og Láru Hönnu. Í þeirra augum er allt gjörspillt á Íslandi (nema þau sjálf náttúrlega og fylginautar þeirra). Af þeim sökum missir gagnrýni þeirra marks. Þessir tveir bloggarar hafa óspart beint spjót­um að Við­skipta­ráði þótt þar séu komn­ir nýir menn til valda og flestir ótengdir sukki og svínaríi skuldakónganna. Egill og Lára Hanna sýnast í grundvallaratriðum andvíg auknu markaðsfrelsi og starf­semi stór­­fyrir­­tækja. Þau eru dálítið eins og komm­­­­arnir í gamla daga, sem voru með Wall Street og United Fruit Company á heil­anum, eða áróðursmennirnir Chomsky og Michael Moore í nú­tím­anum. Áróðursraus í anda Chomskys/Michaels Moore hef­ur átt greiða leið í umræðu­þáttinn Silf­ur Egils undanfarin misseri án þess að boðið hafi verið upp á nokkurt mótvægi. Fólk sem hefur séð ljósið reynir yfirleitt að bægja efasemdum og and­stæðum sjónarmiðum frá sér. Hví skyldi Egill Helgason bjóða til sín heimskum og spillt­um stjórn­­mála­mönn­um þegar hann á völ á djúp­stæðri þekkingu Jóhannesar Björns, sérfræðings Silfur Egils í markaðsbúskap og alþjóðavæðingu, eða yfirvegaðri gagn­rýni hins hreinlynda og flekklausa Þráins Bert­els­sonar?

Meira